Sunday, October 24, 2021

Bitcoin (BTC)

Bitcoin không chỉ là đồng tiền điện tử đầu tiên mà còn là đồng nổi tiếng nhất trong hơn 6,700 loại trên thị trường crypto hiện nay. Giá trị của Bitcoin biến đổi mạnh và thay đổi liên tục đã làm “đau tim” không biết bao nhiêu nhà đầu tư.

Báo chí viết về Bitcoin, tivi đưa tin về Bitcoin, cộng đồng mạng và ngay cả bạn bè xung quanh bạn cũng thảo luận sôi nổi về Bitcoin. Vậy Bitcoin thực chất là gì? Nó hoạt động ra sao? Và tầm ảnh hưởng của Bitcoin với thế giới như thế nào?

BITCOIN – BTC
Ngày sản xuất 03/01/2009
Market Cap $1,095,080,282,584
Số lượng trên thị trường 18,677,687 BTC
Số lượng tối đa 21,000,000 BTC
Sàn giao dịch Binance, Coinbase, Huobi
Ví lưu trữ Ledger, Trezor, Coinbase, BTC Wallet

Bitcoin là gì?

Bitcoin là một loại crypto hay còn gọi là tiền điện tử lưu trữ trên mạng lưới phi tập trung; được dùng để mua, bán hoặc trao đổi trực tiếp giữa hai đối tác mà không cần bên thứ 3 trung gian.

Mỗi giao dịch Bitcoin đều là giao dịch ngang hàng (Peer to Peer) được lưu trữ trên một cuốn sổ cái – gọi là công nghệ blockchain và tất cả người sở hữu Bitcoin đều có 1 bản giống nhau để tránh gian lận hoặc chi tiêu một số tiền quá một lần.

Đọc thêm về tiền điện tửBlockchain qua bài viết ở trang chủ coinabs.com.

Do tính chất đặc trưng ở mạng lưới phi tập trung, nên Bitcoin không chịu bất kỳ sự ảnh hưởng hoặc chi phối bởi cơ quan nhà nước hay chính phủ nào.

Quá trình hình thành Bitcoin

Bitcoin được ra đời vào năm 2009 bởi một cá nhân hoặc nhóm người dưới tên gọi là Satoshi Nakamoto. Satoshi Nakamoto đã ký cái tên này lên bảng ghi chép Bitcoin (whitepaper).

Trên bảng ghi chép này, Satoshi đã giải thích rõ ràng cách thức hoạt động của cryptocurrency và “đào” ra đồng Bitcoin đầu tiên. 

Năm 2007, Satoshi đã bắt đầu viết code cho Bitcoin. Vào ngày 18/08/2008, Satoshi đăng ký một domain tên bitcoin.org. Tháng 10/2018, Satoshi xuất bản một bảng ghi chép có tên gọi là “Bitcoin: hệ thống tiền điện tử giao dịch ngang hàng

Ngày 09/01/2009, đồng Bitcoin phiên bản đầu tiên được ra đời.

Có thể nói Satoshi Nakamoto thay đổi toàn bộ thế giới nhưng cả thế giới lại không biết người này là ai, là nam hay nữ, là một cá nhân hay nhóm người, cư trú ở đâu.

Ví lý do vô cùng bí ẩn này mà giới truyền thông thổi lên rất nhiều câu chuyện để truy ra cha đẻ của Bitcoin. Nhiều người cho rằng Satoshi Nakamoto là một người Nhật gốc Âu, xuất phát từ các nước có tiếng Anh là ngôn ngữ chính vì trong bảng ghi chép Bitcoin, khả năng viết tiếng Anh của người này tương đương với người bản địa.

Dù ra đời hơn 10 năm, nhưng đến nay danh tính của Satoshi vẫn còn là điều bí ẩn. Đứng đầu trong danh sách “những người bị tình nghi” đó là Elon Musk, Dorian Nakamoto, Hal Finney, Nick Szabo, Craig Wright, David Kleiman.

Làm thế nào để sở hữu Bitcoin?

Có 2 cách để sở hữu Bitcoin:

Mua Bitcoin

Hiện nay trên thị trường có rất nhiều các sàn giao dịch Bitcoin. Tại đây bạn có thể mua/bán/trao đổi Bitcoin một cách dễ dàng.

Sàn giao dịch Binance

Một số sàn uy tín và nổi tiếng nhất hiện nay là Binance, Coinbase, eToro, Kucoin, Huobi, Bitstamp, etc

Đào Bitcoin

Bạn cũng có thể tự mình đào Bitcoin để sở hữu thêm số lượng nhiều hơn. Để đào được Bitcoin bạn phải giải mã các phương trình toán học. Nếu giải đúng sẽ nhận phần thưởng là đồng Bitcoin.

Quá trình đào Bitcoin diễn ra như thế nào?

Đào Bitcoin dựa trên thuật toán đồng thuận gọi là Proof of Work (bằng chứng công việc) với công nghệ blockchain.

Người đào (miner) sẽ thu thập dữ liệu của các giao dịch trước và lưu vào các nút (node) trên một block. Khi một giao dịch diễn ra, các node này lại tiếp tục kết nối dữ liệu cũ và dữ liệu mới tạo thành một block dữ liệu; và sau đó cho ra một hàm băm (hash).

Cứ như thế, mỗi hàm băm của block cũ lại sẽ kết nối với hàm băm mới cho ra tiếp tục một hàm băm nữa. Bạn có thể hình dung nó như một cấu trúc cây: hai nhánh nhỏ gộp lại thành một nhánh lớn.

Người đào cứ tiếp tục cho đến giao dịch cuối cùng trong chuỗi xuất hiện và cho ra kết quả là một hàm băm duy nhất – gọi là gốc hàm băm (Root Hash), hay còn gọi là gốc cây. Bằng cách này, tất cả các dữ liệu và giao dịch đều được ghi chép lại.

Root Hash này sẽ kết hợp với một Root Hash của nhánh khác cộng thêm giá trị NONCE (con số này chỉ được sử dụng một lần) và tính toán ra thêm một hàm băm mới. 

Bitcoin sử dụng thuật toán SHA256 để tạo thành mã hóa 256-bit (đây là thuật ngữ chuyên ngành quản trị mạng của chứng chỉ SSL). Có nghĩa là bạn bỏ dữ liệu nào vào để tính toán cũng phải ra kết quả giống nhau (là 256-bit). 

Một dãy mã hóa có thể ví dụ như sau: 

93ef6f358fbb998c60802496863052290d4c63735b7fe5bdaac821de96a53a9a

Và nếu bạn thành công thì sẽ nhận được một đồng Bitcoin.

Có 3 lý do khiến cho việc đào Bitcoin vô cùng khó khăn, đó chính là:

  • NONCE: người đào không hề biết giá trị này và phải đoán để ráp vào phương thức toán học trên.
  • Hashing attempts: luật để đào Bitcoin hay để tạo ra block với thuật toán hàm băm là chỉ kéo dài trong 10 phút. Cứ mỗi 10 phút sẽ đổi giá trị hàm băm một lần.
  • Hash rate: lượng tính toán hàm băm càng tăng (do số lượng người đào nhiều) thì cần nhiều năng lượng đào từ máy tính hơn
  • Miner phải xác minh được có ít nhất 1 MB (megabite) giá trị của Bitcoin để việc đào có hiệu lực

Trong trường hợp có từ hai người đào thành công thì sẽ chọn block có hàm băm dài hơn, block còn lại gọi là block “mồ côi” (Orphan Block).

Phần thưởng dành cho người đào được Bitcoin

Nếu bạn là người “đào” thành công thì sẽ nhận phần thưởng là đồng Bitcoin. Thuở ban đầu vào năm 2009, mỗi block đào thành công bạn sẽ nhận được 50 đồng. Sau đó mỗi 4 năm, số lượng Bitcoin sẽ giảm xuống 1 nửa: năm 2012 còn 25 đồng và năm 2016 còn 12.5 đồng. Năm 2021 lượng Bitcoin được thưởng chỉ còn 6.25 đồng. 

Quá trình này tiếng Anh gọi là Bitcoin halving.

Chi phí đào Bitcoin

Theo như giải thích ở trên thì để giải được các phương trình hàm băm phức tạp, cần có máy tính hoặc phần mềm với năng suất cực lớn (càng lớn, càng mạnh thì càng dễ cạnh tranh với những người đào khác)

Vậy thì chắc chắn sẽ phải tốn nhiều chi phí rồi phải không? 

Vào năm 2015, ước tính mỗi giao dịch Bitcoin tiêu tốn điện năng gấp 1.57 lần một gia đình Mỹ tiêu thụ trong một ngày. Theo thống kê vào tháng 08/2018 của Uỷ Ban Thượng Viện Hoa Kỳ, những tài khoản đào Bitcoin tiêu thụ 1% lượng điện dùng cho cả thế giới. Việc đào Bitcoin gây rất nhiều tranh cãi vì nó có tác động xấu đến môi trường, thế giới đang phải chịu đựng hàng tấn chất thải từ việc đào Bitcoin.

Hiện tại việc đào Bitcoin đã được mở rộng ra phạm vi đầu tư của các công ty lớn. Và họ thường chọn địa điểm để đặt các “máy đào” ở những nơi có tiền điện rẻ để giảm chi phí.

Cách đào Bitcoin phổ biến nhất hiện nay là sử dụng ASIC – một thiết bị đào Bitcoin và các loại tiền crypto khác. Thiết bị này được ưa chuộng vì tính năng tiết kiệm điện mà vẫn cho ra công năng lớn.

Số lượng Bitcoin hiện nay

Bitcoin có số lượng tối đa là 21 triệu coin và trên thị trường hiện tại (tháng 04/2020) đã hiện hữu 18,677,600 đồng Bitcoin. Tính đến 2040 thì sẽ không còn đồng Bitcoin nào để đào nữa.

Tại sao mọi người đều muốn sở hữu Bitcoin?

Vì Bitcoin khan hiếm

Muốn có Bitcoin thì bạn phải “đào” hoặc mua/trao đổi Bitcoin. Với số lượng tối đa là 21 triệu, chẳng mấy chốc sẽ không thể sản xuất ra được các đồng Bitcoin mới nữa.

Do tính chất khan hiếm, nên giá trị của Bitcoin càng quý giá.

Vì Bitcoin có thể chia nhỏ ra được

Hiện tại, người dùng có thể sở hữu 1/100,000,000 của Bitcoin, với đơn vị tính là Satoshi, cho phép Bitcoin được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới.

Vì tính tiện ích của Bitcoin cao

Một trong những ưu điểm của Bitcoin là nó được sản xuất trên công nghệ blockchain, lưu trữ trên mạng lưới phi tập trung. Giao dịch Bitcoin không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ tổ chức thứ 3 nào và giá trị của Bitcoin cũng không bị kiểm soát bởi chính phủ. Từ đó việc trao đổi, mua bán cũng diễn ra dễ dàng và nhanh chóng hơn, mang lại nhiều lợi ích cho người dùng.

Vì Bitcoin rất “bền” theo thời gian

Một tờ tiền giấy, dù làm bằng chất liệu gì đi nữa rồi thì cũng sẽ mai một theo thời gian (có thể bị rách, cháy hoặc hư hỏng không thể sử dụng được). Chính điều này làm giá trị của tờ tiền đó và chính phủ cứ phải tốn thêm chi phí tiếp tục in mới.

Đối với Bitcoin, việc này sẽ không thể xảy ra. Dù cho Bitcoin có thể bị mất trộm (khi người sở hữu mất đi Private Key) nhưng lượng Bitcoin nằm trên blockchain thì mãi mãi vẫn ở đó. Tìm hiểu về Public Key và Private Key ở trang chủ coinabs.com

Related Articles

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

CÁC MXH

0Thành viênThích
2,994Người theo dõiTheo dõi
0Người theo dõiĐăng Ký

MỚI NHẤT