Sunday, October 24, 2021

Ví tiền điện tử là gì?

Để sử dụng tiền điện tử thì chúng ta cần phải có ví tiền điện tử (cryptocurrency wallet) để lưu trữ, gửi và nhận tài sản điện tử của mình. Một số ví chỉ có thể sử dụng cho một loại tiền crypto, nhưng một số lại có thể lưu trữ nhiều loại. Một số ví thuộc quyền kiểm soát độc lập bởi chủ nhân của nó, nhưng một số lại thuộc quyền sở hữu của sàn giao dịch.

Vậy ví tiền điện tử là gì? Lợi ích và cách sử dụng của nó ra sao?

Ví tiền điện tử là gì?

Để hiểu ví tiền điện tử là gì, chúng ta cần phải hiểu cách thức hoạt động của nó.

Khác xa với các loại ví (bóp) cho tiền pháp định (fiat money), ví tiền điện tử chỉ là một phần mềm giúp người sử dụng có thể xem được số dư tài khoản và thực hiện các giao dịch trao đổi mua bán crypto. Tuy nhiên, đã thỏa mãn nhu cầu của nhóm người thích có “xúc giác” khi cầm ví, thị trường hiện nay cũng có các thiết bị chạy ứng dụng ví. 

Do Bitcoin là đồng tiền điện tử đầu tiên trên thế giới nên dĩ nhiên ví Bitcoin cũng là loại ví đầu tiên, được ra đời năm 2009 bởi Satoshi Nakamoto.

Nhiều người xem ví tiền điện tử như Google Drive hoặc Dropbox để lưu trữ thông tin online hoặc như một USB có dữ liệu máy tính để bạn có thể “cầm” đi di chuyển offline dễ dàng. Tuy nhiên, với ví điện tử sẽ phức tạp hơn. Thông tin trên ví sẽ dẫn đến “cuốn sổ cái” blockchain, nơi ghi chép lại công khai tất cả các giao dịch.

Khi bạn muốn lưu trữ tiền điện tử ở ví, cho dù bạn mua nó ở một sàn giao dịch hay người khác gửi cho bạn thì bạn phải cung cấp cho phía người gửi địa chỉ mật mã crypto từ ví. Giống như ai muốn gửi email cho bạn thì phải có địa chỉ email của bạn.

Địa chỉ mật mã crypto được gọi là public address, có nghĩa là ai cũng có thể nhìn thấy công khai (nếu bạn muốn cho người khác thấy). Mỗi một loại coin sẽ có một địa chỉ khác nhau. Ví dụ để nhận Bitcoin, bạn cần có địa chỉ của Bitcoin.

Mỗi địa chỉ đều có kết nối với giao dịch trước nó thông qua công nghệ blockchain, và cứ thế giao dịch này tiếp nối giao dịch kế tiếp mà không xảy ra trường hợp gian lận (sử dụng cùng một số tiền cho nhiều lần)

Để chứng minh bạn là chủ nhân của địa chỉ này, bạn cần phải có một Private Key (một dãy mã hóa bảo mật chỉ duy nhất một mình bạn biết). Từ Private Key, bạn có thể chuyển đổi thành Public Key và từ đó sẽ có địa chỉ mật mã crypto (public address) để công khai cho người gửi. 

Tiền điện tử

Tất cả các bước này đều được tự động hóa chuyển đổi bằng thuật toán và hàm băm trong ví điện tử. Quy trình được thực hiện “phía sau màn ảnh” rất phức tạp nhưng đối với người sử dụng ví chỉ là copy và paste một dãy số dài mà thôi.

Các loại ví tiền điện tử trên thị trường

Trên thị trường có rất nhiều loại ví điện tử dưới nhiều hình thức khác nhau như online, offline, ổ cứng, giấy (paper), mobile, desktop. Tùy theo nhu cầu sử dụng và sự phát triển của công nghệ, coinabs.com tin rằng trong tương lai sẽ có nhiều hình thức nữa ra đời.

Full-node wallet – Ví nguyên khối

Người sở hữu có thể kiểm soát toàn bộ bản sao đầy đủ của một khối blockchain. Về cơ bản mỗi đồng crypto đều có một ví chính thức thuộc loại này và bạn có thể tìm thấy ví đó trên GitHub chính thức của trang web giới thiệu về đồng đó.

Custodial Wallet – Ví lưu ký

Đây là ví mà người sở hữu ủy thác cho sàn giao dịch quyền bảo mật private key của mình. Nên thường khi chuyển tiền cho ví ở sàn giao dịch, bạn chỉ có thể thấy một hàm public key mà thôi. Đây cũng là loại ví có nhiều khả năng bị hack nhất. Lý do là phải phụ thuộc vào bên thứ ba, nếu sàn giao dịch bị hack, có nghĩa là bạn cũng bị hack.

Vào năm 2019, sàn giao dịch Binance đã bị hacker tấn công lấy mất đi 7,000 Bitcoin, trị giá hơn 40 triệu USD và không có cách nào lấy lại được. Xem thêm danh sách các sàn giao dịch nổi tiếng bị sập trên thế giới.

Desktop Wallet – Ví trên desktop

Ví loại này sẽ được tải xuống và cài đặt vào máy tính, lưu trữ các private key của bạn trên ổ cứng. Theo lý thuyết thì đây là loại ví an toàn hơn các ví trực tuyến và ví di động, vì chúng không dựa vào bên thứ ba để cung cấp dữ liệu của mình và khó bị đánh cắp hơn. 

Tuy nhiên, loại ví này cũng vẫn phải kết nối internet nên độ bảo mật cũng giảm đi. 

Ví dụ một số loại Desktop WalletElectrum, Exodus, Atomic Wallet

Ví tiền điện tử là gì?

Mobile Wallet – Ví trên điện thoại

Đối với những người có giao dịch crypto hàng ngày, thì mobile wallet là một công cụ vô cùng cần thiết. Mobile wallet được xem như một ứng dụng tải về trên điện thoại của bạn, lưu trữ các private key và cho phép bạn thanh toán mọi thứ trực tiếp từ điện thoại của mình. Một số ứng dụng cho phép người dùng sử dụng tính năng thông minh, xác minh danh tính bằng việc chạm dấu vân tay vào điện thoại mà không cần phải cung cấp bất kỳ thông tin nào.

Mặc dù là một giải pháp lưu trữ coin cực kỳ linh động nhưng đây cũng là nơi hacker dễ tấn công nhất. Hơn nữa, bạn có thể mất quyền kiểm soát ví của mình nếu ai đó chỉ đơn giản là có quyền truy cập vào thiết bị di động của bạn.

Ví dụ một số mobile wallet là FreeWallet, Edge, Atomic Wallet, Blockchain Wallet.

Online Wallet – Ví trực tuyến

Ví trực tuyến là loại ví sử dụng trên trình duyệt online. Bạn không cần phải tải xuống ứng dụng mà dữ liệu được lưu trữ trên server. 

Ví sẽ lưu trữ các private key (khóa cá nhân) của bạn trên một máy chủ, máy chủ này được online liên tục và được kiểm soát bởi bên thứ ba. Mỗi loại ví khác nhau cung cấp các tính năng khác nhau, một số trong số đó có thể liên kết với mobile wallet và desktop wallet.

Ví dụ một số online wallet là Coinbase, Lumi Wallet, Circle, Strongcoin

Ví tiền điện tử là gì?

Software Wallet – Ví phần mềm

Ví hoạt động dựa trên phần mềm dữ liệu.

Hardware Wallet – Ví ổ cứng

Ví ổ cứng là một loại ví crypto khá độc đáo để lưu trữ các private key của người dùng trong một thiết bị ổ cứng. Đây là cách an toàn nhất để lưu trữ bất kỳ loại coin nào, vì trong lịch sử crypto đến nay chưa có trường hợp nào bị đánh cắp coin từ ví này. Hơn nữa, chúng miễn nhiễm với vi rút máy tính, số tiền được lưu trữ không thể được chuyển ra khỏi thiết bị dưới dạng văn bản và trong hầu hết các trường hợp, phần mềm của chúng là mã nguồn mở.

Một số ví ổ cứng thậm chí còn có màn hình, bổ sung thêm một lớp bảo mật khác, vì chúng có thể được sử dụng để xác minh và hiển thị các chi tiết quan trọng của ví. Ví dụ: màn hình có thể được sử dụng để tạo cụm từ khôi phục và xác nhận số tiền và địa chỉ thanh toán bạn muốn thực hiện. 

Ví dụ một số Hardware WalletLedger Nano S, Trezor

Paper Wallet – Ví giấy

Ví giấy về cơ bản là một tài liệu có chứa địa chỉ công khai (public address) để nhận tiền crypto và private key, cho phép bạn giao dịch hoặc lưu trữ trong địa chỉ đó. Ví giấy thường được in dưới dạng mã QR để bạn có thể nhanh chóng quét chúng và thêm khóa vào ví phần mềm để thực hiện giao dịch. 

Với cách này, bạn hoàn toàn có thể tránh việc lưu trữ dữ liệu crypto trên bất kỳ server nào. Ưu điểm chính của ví giấy là các private key được lưu trữ offline, giúp nó hoàn toàn miễn nhiễm với các cuộc tấn công của tin tặc, bao gồm cả phần mềm độc hại có thể lưu lại các lần nhấn phím của người dùng để biết mật mã.

Tuy nhiên, bạn nên lưu ý cẩn trọng khi tạo ví giấy, đảm bảo không ai theo dõi mình. Khi đã có mã QR, nếu muốn in thì nên ngắt internet ra khỏi máy in và chỉ kết nối giữa máy tính và máy in qua bluetooth. Khi in ra rồi thì nên lưu giữ tờ giấy này an toàn, tương tự như bạn lưu giữ thẻ credit card của mình.

Ví dụ một số loại paper wallet là BitAddress, Bitcoinpaperwallet

Ví chỉ áp dụng cho một loại coin

Ví sử dụng được cho nhiều coin

Hot Wallet vs Cold Wallet

Hot Wallet” ám chỉ ví coin kết nối trực tuyến và “Cold Wallet” ám chỉ ví coin đó offline (Ví dụ như các ví ổ cứng)

Thường người sử dụng crypto thường xuyên sẽ chia tiền ra 2 ví chính. Số tiền dùng giao dịch thường xuyên sẽ nằm trong Hot Wallet và số tiền lưu trữ nằm trong Cold Wallet (còn gọi là lưu trữ lạnh – cold storage)

Những điều nên biết về tiền điện tử

  • Không có bất kỳ loại ví nào có thể trữ hết mọi loại coin. Do đó, bạn phải lựa chọn loại ví chứa nhiều coin mình sử dụng nhất và chỉ bảo quản số coin chính trên ví.
  • Ví nguyên khối (Full-node wallet) khi tải về tốn rất nhiều dung lượng vì nó phải tải hết toàn bộ blockchain và còn phải cập nhật liên tục. Do đó nên cân nhắc trước khi sử dụng loại này.
  • Hãy đề phòng với các tiện ích mở rộng trên trình duyệt (browser extension) của bạn. Đây có thể tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây tiêm nhiễm virut. Tốt nhất sử dụng một trình duyệt “sạch” và không cài đặt gì thêm; đặc biệt là khác so với trình duyệt bạn sử dụng hằng ngày để mở ví crypto.
  • Khi bạn đã bị mất private key rồi thì không có cách nào có thể lấy lại. Lý do bạn làm mất có thể bạn quên hoặc người khác đánh cắp, và điều đó có nghĩa là sẽ ra đi mãi mãi. Nên cách tốt nhất là phải giữ gìn thật cẩn thận.

Những mẹo bảo mật tiền điện tử

Dù cho bạn chọn loại ví lưu trữ tiền nào đi nữa thì cũng nên lưu ý các mẹo sau đây để bảo vệ tài sản của mình:

  • Dùng càng nhiều lớp bảo vệ càng tốt. Mỗi loại ví đều có phương thức bảo vệ khác nhau, cách tốt nhất là sử dụng hết. Ví dụ như gửi mã xác nhận về điện thoại, về email.
  • Đừng sử dụng ví ở một nguồn không uy tín. Ví dụ như một link quảng cáo trên mạng tải ví về và tặng Bitcoin.
  • Lưu trữ tất cả thông tin bảo mật như password, PIN, private key ở một nơi an toàn, tốt nhất là offline (đừng lưu trên Google drive hay email là một ví dụ)
Bài trướcBinance (BNB)
Bài tiếp theoDOGECOIN (DOGE)

Related Articles

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

CÁC MXH

0Thành viênThích
2,994Người theo dõiTheo dõi
0Người theo dõiĐăng Ký

MỚI NHẤT